Samsung Rootu Bitirdi: Telefonun Sahibi Kim, Samsung mu Sen mi?

Samsung’un root mevzusunda attığı adımlar, Android’in en güzel taraflarından birini seven kullanıcıları kötü etkiledi

Çünkü Android’in yıllarca insanlara sattığı en büyük fikirlerden biri şuydu:

Telefon senin.

İstersen değiştir.

İstersen kurcala.

İstersen ROM yükle.

İstersen root yap.

İstersen sistem üzerinde kontrol sahibi ol.

Fakat Samsung bu özgürlüğün etrafına duvar örmeye başladı.

Şimdi de ortaya çok basit bir soru çıkıyor:

Samsung rootu neden kaldırdı?

Daha önemlisi:

Parasını verip aldığım telefonun yazılımına neden üretici karar veriyor?

İşte burada Samsung fanboylarının sinirlenebileceği yere geliyoruz.

Çünkü “telefon benim” cümlesini gerçekten savunuyorsanız, bunun sadece telefonun dışındaki cam ve metal için geçerli olmaması gerekiyor.

Root neden bu kadar önemliydi?

Root, Android cihaz üzerinde normal kullanıcı hesabının sahip olmadığı sistem yetkilerine erişmenizi sağlıyor.

Basitçe söyleyelim.

Üreticinin size bıraktığı sınırların dışına çıkabiliyorsunuz.

Sistem dosyalarına erişebiliyorsunuz.

Bazı üretici kısıtlamalarını kaldırabiliyorsunuz.

Farklı yazılımlar kullanabiliyorsunuz.

Sistemin davranışını değiştirebiliyorsunuz.

Telefonun çalışma biçimine müdahale edebiliyorsunuz.

Ve özellikle eski Android kullanıcıları için bunun ciddi bir anlamı vardı.

Telefonu satın alıyordunuz.

Sonra telefon gerçekten sizin oluyordu.

Bugün ise telefonun sahibi olduğunuzu düşünüyorsunuz ama yazılım tarafında size verilen yetkiler sınırlı.

Samsung telefonu satın alıyorsun ama yazılımın patronu sen değilsin

Burada kabul edilemez olan şey bu.

Telefonu siz satın alıyorsunuz.

Parayı siz veriyorsunuz.

Cihaz sizin evinize geliyor.

Ama sistem üzerinde ne yapabileceğiniz konusunda üreticinin koyduğu sınırlar var.

Samsung’un yaklaşımı şu noktaya geliyor:

“Telefon senin olabilir ama ne yapabileceğin konusunda biz karar veririz.”

Bunun daha kibar pazarlama dilindeki karşılığı güvenlik.

Güvenlik.

Güvenlik.

Her şey güvenlik.

Kullanıcının özgürlüğünü biraz daha kısıtla.

Güvenlik.

Biraz daha kontrol et.

Güvenlik.

Bir noktadan sonra insan “Bu Telefonu niye satın aldım?” diye düşünüyor.

Samsung root konusunda neden bu kadar sert?

Bunun arkasında birkaç neden var.

Garanti konusu başka bir mevzu.

DRM sistemleri var.

Bankacılık uygulamaları var.

Kurumsal cihaz yönetimi var.

Ve Samsung’un kendi güvenlik mekanizmaları var.

Özellikle Knox burada önemli.

Samsung cihazlarında güvenlik mimarisinin belirli donanım ve yazılım mekanizmalarıyla birlikte çalışması, root ve bootloader değişikliklerini karmaşık hale getiriyor.

Ama tüketici açısından sonuç değişmiyor.

Samsung bootloader koruması Samsung cihazlarda artık kaldırılamıyor.

Android neden böyle değildi?

Çünkü Android’in en çekici taraflarından biri özgürlüktü.

iOS zaten kapalı bir sistemdi.

Android ise daha fazla kontrol isteyen kullanıcılar için alternatifti.

Bilgisayar mantığına daha yakındı.

İstersen standart kullan.

İstersen sistemi değiştir.

İstersen farklı ROM dene.

İstersen root yap.

Özellikle teknik kullanıcılar için Android’in cazibesi buydu.

Üreticiler sistemi daha fazla kontrol etmeye başladı.

Güvenlik mekanizmaları arttı.

Bootloader mevzusu zorlaştı.

Root daha uğraştırıcı hale geldi.

Sonuç?

Android de giderek iPhone’a benzemeye başladı.

Tek fark menülerin başka olması.

En komik tarafı ne biliyor musunuz?

Telefonunuzu rootlamak isteyen kişinin bunu neden istediği bile çoğu zaman önemli değil.

Adam cihazını kişiselleştirmek istiyor.

Sistem üzerinde daha fazla kontrol istiyor.

Farklı yazılım çalıştırmak istiyor.

Belki reklamları sistem seviyesinde engellemek istiyor.

Belki eski bir Android sürümünü kullanmak istiyor.

Belki sadece merak ediyor.

Ama üretici:

“Hayır.”

Neden?

“Güvenlik.”

Tamam.

Peki cihaz benim değil mi?

Burada cevap biraz sessizleşiyor.

“Root yaparsan telefonun güvenliği bozulur”

Bu argümanın bir tarafı doğru olabilir.

Root yetkisi yanlış kullanılırsa güvenlik sorunlarına neden olabilir.

Ama bu, üreticinin bütün kullanıcıları aynı kefeye koymasını gerektirmiyor.

Bilgisayarda yönetici hesabınız var.

Linux’ta root hesabı var.

Windows’ta yönetici yetkisi var.

İnsanlar bilgisayarlarını yanlış kullanıp sistemi bozabiliyor.

Ama Microsoft çıkıp “Bilgisayarın sahibi sensin ama yönetici hesabını sana vermiyorum” demiyor.

Çünkü bilgisayar dünyasında kullanıcıya belirli bir kontrol alanı bırakılması normal kabul ediliyor.

Telefon tarafında ise üreticiler giderek daha fazla kontrol istiyor.

Mevzu güvenlikten daha büyük

Bence burada mevzu root değil.

Mülkiyet.

Bir cihazı satın aldığınızda onun üzerinde ne kadar kontrol sahibi olmalısınız?

Üretici cihazın sahibi değil.

Üretici cihazı satıyor.

Siz satın alıyorsunuz.

Ama cihazın yazılım tarafında üretici size belirli sınırlar çiziyor.

Bu sınırlar giderek genişliyor.

Bugün root.

Yarın bootloader.

Sonra başka bir şey.

Sonra başka bir şey.

En sonunda elinizde fiziksel olarak size ait ama yazılım olarak üreticinin izin verdiği kadar kullanabildiğiniz bir cihaz kalıyor.

Bu bana göre Android’in ortaya çıkışındaki özgürlük fikrine ters.

Samsung telefon almak isteyen root kullanıcıları ne yapacak?

İşte burada seçim yapmak gerekiyor.

Eğer telefonunuzda root sizin için önemliyse, Samsung cihaz satın almamanız gerekiyor

Çünkü telefonu aldıktan sonra “Ben bunu rootlarım” diye düşünmek, cihazın gerçek durumunu araştırmadan para harcamak anlamına geliyor.

Eski Android ruhu nereye gitti?

Bence kaybolan şey bu.

Android’in ilk yıllarında telefonla oynayabiliyordunuz.

Sistemle oynayabiliyordunuz.

ROM yükleyebiliyordunuz.

Topluluklar vardı.

Forumlar vardı.

XDA gibi topluluklarda insanlar cihazları için inanılmaz işler yapıyordu.

Telefon birkaç yıl sonra üretici tarafından unutulsa bile topluluk cihazı yaşatabiliyordu.

Bugün ise telefonlar giderek daha kapalı hale geliyor.

Üreticinin desteği bitince cihazın ömrü de fiilen kısalıyor.

Ve kullanıcıya “Yeni model al” deniyor.

Tesadüf mü?

Bence değil.

Root isteyen kullanıcı neden önemli?

Çünkü bu kullanıcılar genellikle teknolojiyi gerçekten kurcalayan insanlar.

Telefonu sadece WhatsApp makinesi olarak görmüyorlar.

Cihazın nasıl çalıştığını merak ediyorlar.

Sisteme müdahale etmek istiyorlar.

Kendi yazılımlarını kullanmak istiyorlar.

Üreticinin koyduğu sınırlara itiraz ediyorlar.

Bu insanlar için Android’in anlamı zaten buydu.

Şimdi bu kitleye “Biz sizin için daha güvenli bir sistem yaptık, fazla kurcalamayın” denildiğinde Android’in farkı da azalıyor.

“Ama normal kullanıcı root istemiyor”

Evet.

İstemiyor.

Zaten mesele normal kullanıcı değil.

Herkes root yapmak zorunda değil.

Ama isteyen yapabilmeli.

Linux kullanmak zorunda değilsiniz.

Ama Linux kurabiliyorsunuz.

Windows’un sistem dosyalarını değiştirmek zorunda değilsiniz.

Ama yönetici yetkiniz var.

Telefonunuzu rootlamak zorunda değilsiniz.

Ama cihaz üretici tarafından buna karşı giderek daha fazla kapatılıyorsa, burada özgürlük kaybı var.

Samsung’un yaptığı şeyin özeti

Cihazı sana satıyor, kontrolü ise kendi almak istiyor.

Telefonu satın alıyorsunuz.

Sonra bootloader ile uğraşıyorsunuz.

Knox ile uğraşıyorsunuz.

Root ile uğraşıyorsunuz.

DRM ile uğraşıyorsunuz.

Garantiyle uğraşıyorsunuz.

Bölgeyle uğraşıyorsunuz.

Model numarasıyla uğraşıyorsunuz.

Telefon kullanmıyorsunuz.

Sanki Samsung’un hukuk departmanıyla sözleşme müzakere ediyorsunuz.

Bence bu Android’in olması gereken yer değil.

Android’in en önemli avantajlarından biri özgürlükse, bu özgürlüğü kullanıcıdan yavaş yavaş almak Android’i de diğer kapalı platformlardan ayıran çizgiyi inceltiyor.

Ve günün sonunda şu soru kalıyor:

Telefon gerçekten senin mi?

Yoksa parasını verdiğin ama üreticinin izin verdiği kadar kullanabildiğin bir elektronik cihaz mı?