Telefon alırken hâlâ aynı soruyu duymak mümkün:

“Bu telefon kaç AnTuTu alıyor?”

Sanki telefon satın almıyoruz.

Üniversite sınavına giriyoruz.

Telefonun kamera performansı, ekranı, bataryası veya yazılımı yerine benchmark puanı konuşuluyor. Rakam ne kadar büyükse cihaz o kadar iyi sanılıyor.

1 milyon.

1.5 milyon.

2 milyon.

3 milyon.

Bir süre sonra telefon özellikleri değil, skor tablosu konuşulmaya başlanıyor.

AnTuTu puanı telefonun tamamı değil.

Bunu anlamak aslında çok zor değil.

Bir telefon yalnızca işlemciden oluşmuyor.

Ekran var.

Batarya var.

Kamera var.

Depolama var.

Modem var.

Soğutma sistemi var.

Yazılım var.

Hoparlör var.

Titreşim motoru var.

Bütün bu parçaların kullanıcı deneyimine etkisi var.

Fakat bunların tamamını tek bir rakamla ölçmek mümkün değil.

Buna rağmen AnTuTu puanı telefon satın alma kararının merkezine yerleştiriliyor.

Telefon forumlarında bazen tartışmanın tamamı buna dönüşüyor.

“Benim telefon 1.400.000 aldı.”

“Benimki 1.600.000.”

“Benim işlemci daha güçlü.”

Peki telefon günlük kullanımda ne yapıyor?

Uygulama açılışları nasıl?

Uzun süre kullanımda ne kadar ısınıyor?

Batarya ne kadar dayanıyor?

Kamera nasıl?

Ekran nasıl?

Yazılım ne durumda?

Bu sorular bir anda kayboluyor.

Çünkü benchmark puanı çok daha kolay.

Telefon A:

1.200.000.

Telefon B:

1.500.000.

Bitti.

Telefon B kazandı.

Bu kadar yüzeysel bir karşılaştırma kullanıcıya çok kolay geliyor.

Benchmark testleri belirli donanım performanslarını ölçebilir. Fakat test sonucunu doğrudan gerçek hayat performansının tamamı gibi görmek büyük hata.

Özellikle aynı işlemciyi kullanan iki telefonda bile sonuçlar farklı olabilir.

Soğutma sistemi farklıdır.

Güç yönetimi farklıdır.

Yazılım farklıdır.

Termal sınırlar farklıdır.

Üreticinin performans politikası farklıdır.

Bir telefon kısa süreli benchmark testinde yüksek skor alabilir.

Fakat uzun süreli yük altında sıcaklık nedeniyle performansını düşürebilir.

Kullanıcı ise telefonu benchmark ekranında kullanmıyor.

Saatlerce oyun oynuyor.

Video izliyor.

Sosyal medya kullanıyor.

Kamera açıyor.

Dosya indiriyor.

Uygulamalar arasında geçiş yapıyor.

Telefonun gerçek hayatı benchmark ekranından ibaret değil.

AnTuTu puanlarının bu kadar önemsenmesinin başka bir nedeni daha var.

Rakamlar tartışmayı kolaylaştırıyor.

“Bu telefon daha iyi” demek yerine “2 milyon puan aldı” diyorsun.

Böylece teknik bir tartışma sanki matematiksel olarak çözülmüş gibi görünüyor.

Ama telefon kullanım deneyimi bir matematik yarışması değil.

Bir cihazın benchmark puanı yüksek olabilir ve yine de kullanıcının ihtiyaçlarına uygun olmayabilir.

Örneğin biri iyi kamera istiyor olabilir.

Başka biri uzun pil ömrü istiyor olabilir.

Bir başkası iyi ekran isteyebilir.

Bir başkası oyun oynuyor olabilir.

Herkese aynı benchmark puanını gösterip “Bu telefon daha iyi” demek anlamsız.

Üstelik benchmark yarışının kendisi de üreticilerin pazarlama malzemesine dönüşmüş durumda.

Yeni işlemci geliyor.

Yeni telefon geliyor.

Sonra manşet:

“2 milyon AnTuTu puanı!”

Bir sonraki model:

“2.5 milyon!”

Sonra:

“3 milyon sınırı aşıldı!”

Teknoloji haberinin büyük kısmı bir anda skor yarışına dönüşüyor.

Kullanıcı da telefonu gerçek kullanım özellikleriyle değil, puan tablosuyla değerlendirmeye başlıyor.

Bu durum özellikle oyuncularda daha da belirgin.

Bir telefon yüksek benchmark puanı alıyor diye oyunlarda sürekli aynı performansı vereceği garanti değil.

Termal sınırlar devreye girebilir.

Güç tüketimi artabilir.

Cihaz ısınabilir.

Performans zaman içinde düşebilir.

Bütün bunlar benchmark ekranında tek bir büyük rakamın arkasına saklanıyor.

AnTuTu puanına bakmak tamamen anlamsız bir veri olarak görülmek zorunda değil.

Fakat telefonu yalnızca bu puana göre satın almak daha da anlamsız.

Bir cihazı kullanmak yerine puanını karşılaştırmak, telefon satın almak değil benchmark tablosu satın almak gibi.

Telefon üreticileri daha büyük rakamlar üretmeye devam edecek.

Kullanıcılar da bu rakamları karşılaştırmaya devam edecek.

1 milyon.

2 milyon.

3 milyon.

Sonra 4 milyon.

Rakam büyüyecek.

Ama telefon hâlâ telefon olarak kalacak.

Ve kullanıcı hâlâ WhatsApp açacak, YouTube izleyecek, internette dolaşacak ve fotoğraf çekecek.

AnTuTu puanı ise cebindeki telefonu kullanırken ekranda görünmeyecek.